Συνέντευξη στη Ράνια Παπαδοπούλου

Πώς ήταν ο Οδυσσέας Ελύτης ως παιδί; Τι καθόρισε τη σκέψη του; Ποια ήταν τα αγαπημένα του βιβλία; Η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, μέσω του νέου της εικονογραφημένου βιβλίου «Ο Ελύτης για παιδιά» (Εκδόσεις Ίκαρος), προσπαθεί να μυήσει μικρούς και μεγάλους στον κόσμο του νομπελίστα Ποιητή. Μάλιστα, στις τελευταίες σελίδες, περιλαμβάνεται σειρά δραστηριοτήτων, βασισμένες στο έργο του ποιητή, που μπορούν να πραγματοποιηθούν στο σπίτι ή στο σχολείο.

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου, η Ιουλίτα Ηλιοπούλου μιλά στην «Περιπέτεια» για τη ζωή και το έργο του Οδυσσέα Ελύτη.

-Μέσω του βιβλίου «Ο Ελύτης για παιδιά», προσφέρετε έναν άλλον τρόπο μύησης των παιδιών στη μαγεία, τις ιδέες και την ποίηση του νομπελίστα ποιητή. Ποια είναι τα σημαντικότερα σύμβολα της ποίησής του;

ΙΗ: Το βιβλίο ακολουθεί μιαν αφηγηματική εξιστόρηση της ζωής και της δημιουργίας  του Ελύτη. Μέσω βέβαια αυτής, επικεντρώνομαι, κάθε φορά, σε επιμέρους θέματα, σημαντικά για την κατανόηση του έργου του ποιητή ή αναφέρομαι  σε σύμβολα και, κυρίως,  σε αξίες που προβάλλει  η ποίησή του. Κάποια,  άλλωστε,  ταπεινά σύμβολα, όπως είναι το μυριστικό χορτάρι, ένα βότσαλο ή μια νεροσταγόνα επιτρέπουν στον Ελύτη να αναφέρεται σε μέγιστες αξίες, την ολιγάρκεια, την αθωότητα τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια (σε ένα πνευματικό επίπεδο) και να ερευνά σε βάθος τις πολλαπλές δυνατότητες του ανθρώπου.

-Ποιες στιγμές της ζωής του ποιητή που συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο καθόρισαν τη σκέψη του;

ΙΗ: Αναμφίβολα, η παιδική του ηλικία –η οποία είναι ιδιαίτερα καθοριστική σε κάθε άνθρωπο–, η γειτνίαση με τη φύση, αλλά και τα πένθη της οικογένειας.  Επίσης, ο πόλεμος, ένα σημαντικό κεφάλαιο, που, όπως λέει ο ίδιος, του επέτρεψε να «συνειδητοποιήσει τι είναι ο αγώνας, ο ομαδικός». Η διαμονή του στο Παρίσι, βέβαια,  και η εκεί επαφή του με τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα είναι τρεις από τις πιο  σημαντικές περιόδους στη ζωή του, που επέδρασαν στην διαμόρφωση της σκέψης και, βέβαια, της αισθητικής του.

-Ποια βιβλία αγαπούσε περισσότερο ο Οδυσσέας Ελύτης;

ΙΗ: Θα έλεγα τα σημαντικά βιβλία –είτε πεζογραφίας είτε δοκιμίου– και, βέβαια, βιβλία ποίησης. Εκτός απ΄τουςγάλλους ποιητές –Ελυάρ, Σαρ, Μπρετόν, Λωτρεαμόν–,που έχει, άλλωστε,  κατά καιρούς μεταφράσει, διάβαζε συχνά Διονύσιο Σολωμό, Ανδρέα Κάλβο, Χαίλντερλιν, μεταξύ πολλών άλλων.

-Πώς θα θέλατε να θυμούνται και να μνημονεύουν τα παιδιά το έργο του Ελύτη;

ΙΗ: Ως μία μετασχηματιστική δύναμη που δρα πάνω στη σκέψη μας και μας ωθεί να ανακαλύψουμε τον αληθινό μας εαυτό και να ιεραρχήσουμε αλλιώς τις προτεραιότητές μας. Η ποίηση, βέβαια, είναι γλώσσα, είναι εικόνα, αίσθημα, αλλά συνάμα και αποκάλυψη και προτροπή. Δεν αλλάζει τον κόσμο, αλλά μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, έστω για μια στιγμή. Μπορεί να γίνει, όπως γράφει ο Ελύτης, «δίκαιη και ουσιαστική κι ευθεία/ Όπως μπορεί και να την φαντασθήκαν οι πρωτόπλαστοι». Να φαντάσθηκαν την ποίηση, να φαντάσθηκαν την ίδια τη ζωή.

-Θα θέλατε να «χαρίσετε» ένα στίχο του ποιητή στους μικρούς μας αναγνώστες που θα διαβάσουν αυτήν τη συνέντευξη;

ΙΗ: Είναι δύο στίχοι από τον «Ήλιο τον Πρώτο»:
«Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα
Ό,τι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του πάντα».